Stresssignalen

Stress, wat is het eigenlijk? 

Stress hebben we allemaal en dat is ook nodig om goed te kunnen functioneren. Helemaal zonder stress leven is ook niet gezond. We hebben allemaal stress nodig om goed te kunnen functioneren. Op deze pagina vind je informatie terug over wat stress is, welke signalen kunnen duiden op te veel stress. Tevens heb ik stukje toegevoegd over ons brein. Want als je daar een stukje basis kennis over hebt, dan kan je bepaalde stress reacties ook beter plaatsen. Met natuurlijk als doel om meer veerkracht te krijgen en daarmee ervoor te zorgen dat er veel vaker sprake is van gezonde stress.

De definitie

Stress is wat er gebeurt als we geconfronteerd worden met een fysieke, psychische of sociale invloed of situatie die, objectief of subjectief,ons evenwicht verstoort, op zo’n wijze dat we de situatie niet zomaar kunnen negeren, noch routinematig kunnen hanteren.
Theo Compernolle
Zoals in de inleiding al staat, zijn er positieve en negatieve stresssignalen. Hieronder staat in het schema een aantal positieve stresssignalen.

 

Zoals je hierboven kan zien, heeft stress echt een positieve kant. Maar wanneer er niet meer sprake is van kortdurende positieve stress, dan gaat stress een heel andere ‘lading’ krijgen. Dan is er echt belang om stresssignalen te herkennen. Herkennen voor jezelf, maar ook signalen te herkennen van anderen in je omgeving. Dat herkennen is een eerste stap in de bewustwording. Maar veel mensen die uiteindelijk in een overbelastingssituatie belanden zijn zich wellicht nog wel bewust van de stresssignalen, maar vaak worden de signalen niet serieus genomen, of gedacht nog even doorbijten… want later gaat het echt wel beter. Soms is het kortdurend even doorbijten, maar helaas sluipt vaak een negatief stresspatroon er geleidelijk in. Dus naast de stap van bewustwording is er ook nog een volgende stap nodig, namelijk de stap van actie ondernemen. Later kom ik daar nog even op terug. Nu eerste de ‘oranje en rode’ signalen.

Oranje-signalen

Er is wel een onderscheid te maken in ‘oranje’ en ‘rode’ signalen. Waar bij oranje signalen duidelijk de stress al langdurig aanwezig is. Vaak kan er al gesproken worden van chronische stress. Het kan natuurlijk ook een kortdurende stressbelasting zijn die heel intens is geweest of gepaard ging met (heftige) emoties. Hieronder staan een aantal van de oranje signalen. Op het moment dat je denkt: ik heb er maar een paar van deze signalen, dan kan het nog van belang zijn om serieus naar de signalen te kijken. Je hoeft je lang niet in alle signalen te herkennen om tóch te veel hinder te hebben van stress om goed te kunnen functioneren. Dus lees de signalen eens door en schrijf eens voor jezelf op een notitieblaadje welke signalen jij je herkent op dit moment.

Zijn er oranje signalen waarin je je hebt herkent? Of waren het er toch meer dan je dacht? Zijn het op dit moment nog oranje signalen of treden er toch al een paar van de signalen richting rood? Hieronder is het schema van de rode signalen opgenomen.

Ik wil je echt aanmoedigen om niet langer te wachten om de signalen serieus te gaan nemen. Het lijkt misschien nog wel allemaal mee te vallen, maar als je echt eerlijk bent en er zicht toch wel zeker een patroon in, dan is het van grote waarde om actief met het thema veerkracht en vitaliteit aan de slag te gaan. Want als jij  je bewust bent welke situaties, omstandigheden of onderdelen van jouw persoonlijkheid invloed hebben op de stress die jij ervaart, dan kan je veel meer gaan sturen in stressvolle situaties. Dan ontwikkel je veerkracht en vitaliteit.

Lees in het volgende stuk verder over emotieregulatie en ons brein.

Emotieregulatie en ons brein

In dit deel wil ik een paar dingen terug laten komen wat te maken heeft met emotieregulatie en ten tweede wil ik kort inzoomen op de werking van ons brein. Beide geven best wel goed inzicht in waardoor ons brein op een bepaald moment ‘vast’ komt te zitten. Dat het minder gaat functioneren. Dat er ‘gaten’ gaan vallen.

Emotieregulatie

Tijdens coachtrajecten gebruik ik bijna altijd dit schema wel een keer. Het geeft namelijk zo ontzettend duidelijk weer hoe wij reageren op dingen die om ons heen gebeuren. Rechts is het schema te vinden. Ik zal het vervolgens verder uitleggen.

Op het moment dat er iets gebeurt, bijvoorbeeld op ons werk. Een collega komt binnenlopen en heeft een dringende vraag. Afhankelijk van hoe de band met je collega is en op welke manier de collega binnenkomt lopen, zal ons gevaarsysteem in actie komen. Er gebeurt wat en je komt tot actie. Je brein zal de situatie beoordelen en als het bijvoorbeeld collega is waarin je niet veel vertrouwen hebt, dan zal dit systeem écht even aan blijven staan.

Lichamelijke reacties zijn: hart sneller kloppen, aanmaak adrenaline, hogere bloeddruk, soms zweten. Omdat de collega actie van je verwacht wordt ook ons jaag- en prestatiesysteem aan het werk gezet. Dat hebben we nodig om te kunnen presteren. Maar als de collega al voor de zoveelste keer langskomt, of er ligt al zoveel… dan kan ook het jaagsysteem langdurig belast worden. Ook hier zijn vergelijkbare lichamelijk reacties. En dan het moment van rust en ontspanning. Even een paar minuten niets… oh nee, de telefoon gaat alweer. Daar gaat de tijd om te herstellen. Weg is de écht ontspanning en kalmering.

Dit voorbeeld geeft goed weer dat in veel situaties van overbelasting vaak zowel het gevaar- en jaagsysteem veel wordt aangesproken. Dat kan in geval van het gevaarsysteem zelfs een appje zijn dat binnenkomt, of mailmelding met een tekst die je gevaarsysteem directt ‘aan’ zal zetten. Dat kalmeringsysteem krijgt vaak gedurende de werkdag weinig aandacht. Er worden geen pauzes genomen en ook wordt er dan ook vaker doorgewerkt….

In coaching gaan we met deze drie thema’s vaak aan de slag. Natuurlijk is het nodig om patronen te veranderen, maar soms zijn zelfs een paar kleine aanpassingen al zo helpend dat daarmee en patroon doorbroken wordt.

Ons brein

Een beetje kennis over ons brein zal ons een aantal belangrijke inzichten verschaffen. Vooral als we veel stress in ons leven ervaren, kan de kennis over hoe we vaak met ons brein omgaan, je inzicht geven. Maar vooral ook aanmoedigen om een aantal zaken anders te gaan doen.

Op de tekening zie je ons brein in drie delen, namelijk: ons denkend/reflecterend brein, ons reflexbrein en ons archiverend brein. Hieronder zie je in een paar afbeeldingen de belangrijkste functies van de verschillende delen van ons brein. Klik op de afbeeldingen om deze groter in beeld te krijgen.

Klik op de verschillende afbeeldingen om de eigenschappen van de verschillende breinen groter in beeld te krijgen.

 

Ik pik deze twee er even uit om het volgende uit te leggen. Ons denkend brein en ons archiverend brein maken gebruik van ons werkgeheugen. Dus gebruikt ons denkend brein het werkgeheugen dan kan het archiverend brein er niet bij en vice versa. Dat betekent dus wanneer je denkend brein veel aan het werk is geweest, en dit brein kan echt vermoeid raken en er is geen ruimte gegeven aan ons archiverend brein door te pauzeren, dat het voor ons brein heel lastig wordt om dingen te onthouden maar ook om geen fouten te maken en productief te zijn. In het schema rechts wordt dat nog even weergegeven.

Niksen is essentieel

Vaak hebben we de veronderstelling om hard te werken, lekker doorwerken en dat we daardoor ook erg productief zijn. Op korte termijn kan dat wellicht best even werken, vooral als het dingen zijn waarvan we in een ‘FLOW’ raken. Dan is daar niets mis mee. Maar voor ons brein en dus met name ons denkend brein is het echt heel belangrijk om te recupereren. Ja, ook ik heb dit woord even moeten opzoeken wat het betekent… Recupereren betekent ordenen. En dat is wat ons archiverend brein doet. Dat ordenen doe je tijdens pauzes, momenten dat je even afstand doet van je werk. Daarnaast archiveert ons archiverend brein. Het brein slaat dingen op in ons brein. De pauzes hoeven niet heel lang te zijn, maar het feit dat je pauzes neemt gedurende de dag is echt essentieel. Als je het langdurig niet doet, zal zich dat uiten in dingen vergeten te regelen, maar ook echt niet meer kunnen terughalen wat er op een bepaald moment is gebeurd. En dit komt omdat je brein geen gelegenheid heeft gehad om dit op te slaan. Geen rust heeft gehad.

Daarnaast is er nog een moment waarop ons archiverend brein bezig is en dat is gedurende de nacht. Slaap is zo ontzettend belangrijk om ons brein te laten archiveren (en dus verwerken wat ons brein moet onthouden, zodat het op latere momenten weer de informatie of kennis paraat heeft.) Merk je dat je al langere tijd slechter slaapt? Dan is er zeker werk aan de winkel. Er kunnen verschillende oorzaken zijn. Nu even twee die te maken kunnen hebben met het gebruik van onze mobiele telefoon (in een volgend blog kom ik daar nog wel op terug) en doordat je overdag al te weinig rust hebt genomen en daardoor later ook nog steeds ‘geprikkeld’ wordt door je reflex brein.

Veerkracht en vitaliteit ontwikkelen

Bovenstaande informatie geeft een eerste indruk wat er gebeurt in ons brein als we veel stress hebben. Deze bewustwording is belangrijk, schreef ik hier al eerder. Maar nu de stap naar actie. Naar doen. Naar echt klachten serieus nemen. Wat zou ik daarin voor je kunnen betekenen?

In een coachtraject kan ik je begeleiden bij het in kaart brengen van de stressoren en aan de slag gaan met het zorgen voor meer veerkracht en vitatliteit. Wat houden die twee woorden nu in? Als jij meer veerkracht hebt, dan weet je dat er stress zal zijn en op sommige momenten misschien best nog wel meer dan dat je zou willen, maar dat  je instaat bent om op een ‘goede’ manier met de stress om te gaan. Vitaliteit gaat over je fitter voelen. Dat heeft te maken met lichamelijk kant, maar ook op psychisch vlak kan je vitaliteit ontwikkelen. In een uitgebreid coachtraject gaan we met deze thema’s aan de slag.

Ben jij iemand die signalen herkent, maar het op dit moment niet kan betalen of ziet zitten qua intensiteit om een uitbebreid traject te starten, dan is het ook mogelijk om in twee gesprekken een quick-scan van je stressklachten te gaan doen en dan zal ik je een persoonlijk advies geven en een boekje waar je zelf mee aan de slag kan.

Weet je helemaal nog niet of coaching wel wat voor jou is, maar wil je toch meer weten? Een vrijblijvend gesprek is altijd mogelijk! Neem contact op voor de mogelijkheden.

Wat veel mensen niet weten, is dat bij een groot aantal werkgevers de mogelijkheid bestaat om de coaching (deels) te vergoeden. Informeer naar de mogelijkheden.

Doe één ding niet: afwachten… want ook jij kan uiteindelijk overbelast raken.

 

Voetnoot: de gebruikte schema’s zijn gebaseerd op het boek ‘Stress, vriend en vijand – Theo Compernolle’.

Bel 06-44309650

Stuur een mail:

vanessawijnberger@gmail.com

Bezoekadres:

Padberglaan 18, Ede

Powered by WishList Member - Membership Software